Το ξεκινημα της Leibovitz

Κυριακή, 01/10/2017

 

Στα πρώτα της επαγγελματικά βήματα, η Annie Leibovitz φωτογράφιζε διαδηλώσεις και ροκ σταρ, με αμεσότητα και διεισδυτική ματιά. Καθώς μια έκθεση στη Γαλλία παρουσιάζει το αρχείο της από τότε, η ίδια ανατρέχει στο παρελθόν με συγκίνηση.

leibovitz02

Chris Stein και Deborah Harry (Blondie), Indianapolis, Indiana, 1979.

 

O τρόπος παρουσίασης των φωτογραφιών της Annie Leibovitz στο Parc des Ateliers του Luma Foundation στην Αρλ ξαφνιάζει με την απλότητά του. Οι λήψεις εκτίθενται ακορνιζάριστες, παραταγμένες πάνω στα ξύλινα χωρίσματα που οριοθετούν τον χώρο, με μία αίσθηση προχειρότητας που αντισταθμίζεται όταν συνειδητοποιεί κανείς δυο πράγματα: τη λογική της έκθεσης Annie Leibovitz The Early Years: 1970 - 1983. Archive Project #1, που δεν είναι να παρουσιάσει μια ανθολογία του έργου της, αλλά το αρχείο μιας συγκεκριμένης περιόδου, και βέβαια τον εντυπωσιακό αριθμό των φωτογραφιών, που υπερβαίνει τις 8.000! Η πρώτη αυτή φάση της καριέρας της διέφερε πολύ από το στυλ στο οποίο μας έχει συνηθίσει τις τελευταίες δεκαετίες. Αντί να απαθανατίζει εντυπωσιακά στυλιζαρισμένες συνθέσεις –όπως κάνει για την αμερικανική Vogue και το Vanity Fair– έβλεπε τον κόσμο γύρω της με ματιά σχεδόν ρεπορταζιακή. «Ο ρυθμός μου ήταν φρενήρης», εξομολογήθηκε σε συνέντευξή της στο Paris Match. «Ήμουν τόσο ντροπαλή, τόσο αδέξια, χωρίς καμιά φινέτσα, έξω από κάθε κανόνα… Δεν ήξερα τίποτα και δεν έθετα ερωτήσεις στον εαυτό μου. Ήμουν 21 χρόνων όταν φωτογράφισα τον John Lennon πρώτη φορά το 1970. Είχα πείσει τον Jann Wenner, εκδότη του Rolling Stone, να με στείλει στη Νέα Υόρκη γιατί θα κόστιζα λιγότερο από τους άλλους φωτογράφους. Ήμουν άγνωστη, χωρίς εμπειρία, αλλά ο John και η Yoko με έκαναν να αισθανθώ άνετα, δεν με αντιμετώπισαν σαν παιδί».

 

leibovitz04

Άποψη της έκθεσης.


Γεννημένη στην πολιτεία του Κονέκτικατ, το 1949, η Anna-Lou Leibovitz ήταν το τρίτο από τα 6 παιδιά μιας οικογένειας που αναγκαζόταν να μετακομίζει τακτικά, ανάλογα με τις μεταθέσεις του αεροπόρου πατέρα. Τα αδέλφια της ήταν υποχρεωτικά οι πιο στενοί, αν όχι οι μοναδικοί της φίλοι, ενώ το παράθυρο του αυτοκινήτου που έτρεχε πηγαίνοντάς τους από το ένα μέρος στο άλλο τής πρόσφερε το πρώτο της φωτογραφικό κάδρο. Γράφτηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Σαν Φρανσίσκο για να σπουδάσει ζωγραφική, στράφηκε όμως στη φωτογραφία. Ήταν ακόμα φοιτήτρια όταν απαθανάτισε τον ποιητή Allen Ginsberg σε μια αντιπολεμική διαδήλωση και κέρδισε το πρώτο της εξώφυλλο στο Rolling Stone. Ως επικεφαλής φωτογράφος του περιοδικού από το 1973, ακολούθησε σε περιοδείες καλλιτέχνες και συγκροτήματα όπως ο Alice Cooper και οι Rolling Stones, ενώ το 1980 τράβηξε για λογαριασμό του ίσως την πιο ιστορική από τις λήψεις της. Απέναντι από τον φακό της βρισκόταν για μια ακόμη φορά ο John Lennon, κουλουριασμένος γυμνός πάνω στη Yoko Ono, λίγες μόλις ώρες πριν από τη δολοφονία του. Ο κύκλος έκλεισε το 1983, όταν δέχτηκε πρόταση συνεργασίας από το Vanity Fair. Πώς αισθάνθηκε ανατρέχοντας τόσες δεκαετίες πίσω; «Ήταν μια σχιζοφρενική εμπειρία! Κάποιες φορές κοιτούσα τα πράγματα από απόσταση, σαν να ήταν ξένα προς εμένα, και άλλες ένιωθα να με πνίγει η συγκίνηση. Όταν όμως αφήνεσαι να εμπλακείς πολύ, είσαι νεκρός. Θυμάμαι ένα πρωινό που στήναμε την έκθεση, το φως της μέρας τρυπούσε τα πάντα, έκλαιγα συνέχεια, ζούσα ξανά μερικές στιγμές, αλλά με μια τρυφερότητα…»

 

leibovitz01

John Waters, Baltimore, 1975. Susan Doukas και Lloyd Ziff, Joshua Tree, California, 1974. Wim Wenders και Samuel Fuller, Los Angeles, 1973. 


—Έως 24/09, www.luma-arles.org 

Κείμενο: Πάρης Κορμαρής

Tags: