Η Μυτη που ενθουσιαζει το κοινο

Δευτέρα, 23/10/2017

 

H Κίττυ Παϊταζόγλου πρωταγωνιστεί για δεύτερη χρονιά στη «Μύτη», μια παράσταση στο θέατρο Πόρτα που προκαλεί με χιούμορ τις αντιλήψεις μας περί του φυσιολογικού. Πώς είναι να υποδύεται μια μύτη η οποία θεωρεί ότι μπορεί να ζήσει ως αυτόνομο άτομο – και γιατί; Η ίδια δίνει τις απαντήσεις.

«Για την Ανθρωπότητα ο πόνος είναι μακρύς και η χαρά ελάχιστη». Αυτό δηλώνει ευθαρσώς ο Γκόγκολ κάπου στη μέση της ιστορίας της «Μύτης», έργου γραμμένου κατά τ’ άλλα ως φάρσα. Ναι, αλλά τι φάρσα;

 

Η ιστορία είναι πολύ απλή και γι’ αυτό πολύ παράλογη. Μια ωραία μέρα, χωρίς κανένα λόγο, ένας άνθρωπος ξυπνά και συνειδητοποιεί ότι έχει χάσει τη μύτη του. Στη θέση της βρίσκεται μια λεία επιφάνεια, ενώ η μύτη έχει γίνει άνθρωπος και κυκλοφορεί στους δρόμους της πόλης σαν να μην συμβαίνει απολύτως τίποτα. Κι αυτός την κυνηγά για να τη βρει και να την ξανακολλήσει πάνω του. Ο κόσμος γύρω τους μοιάζει να το θεωρεί απολύτως φυσιολογικό.

 

miti_03 

Δυο δρόμοι, λοιπόν, κι ο θεατής ας διαλέξει με ποιον θα ταυτιστεί. Με αυτόν που χάνει κάτι που μέχρι πριν το θεωρούσε δεδομένο; Με αυτόν που χάνεται για να βρει μια –αμφίβολης διάρκειας και ποιότητας– ελευθερία; Και με τους δύο; Ή μήπως τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι, αφού σε κάθε ακραία απώλεια η συνείδησή μας θολώνει;

 

Όλη η παράσταση χτίζεται σαν ένα δαιμονικό όνειρο που δεν ξέρεις ποιος ονειρεύεται στο όνειρο ποιανού. Παίζουμε με το παράλογο, βουτώντας στο χάος. Αντιστρέφουμε τους όρους του παιχνιδιού, ανεβάζουμε τους θεατές στη σκηνή κι εμείς ισορροπούμε πάνω στα χερούλια, στις καρέκλες του Θεάτρου Πόρτα. Ακροβατούμε. Αφήνουμε μεγάλο το ενδεχόμενο του λάθους. Πώς είναι να παίζεις όταν ξέρεις ότι πραγματικά, πρακτικά, στο επόμενο βήμα σου μπορεί να πέσεις;

 

Σε αυτό το παιχνίδι έχουμε μόνο τα σώματά μας, την ψυχή μας και κυρίως ο ένας τον άλλον. Ξέρετε, πάντα στο θέατρο, μα και στη ζωή, κοιτάζουμε τι θα θέλαμε να είχαμε... Περισσότερο χρόνο, περισσότερα σκηνικά, περισσότερα χρήματα… Έρχονται όμως στιγμές που πρέπει να κοιτάξουμε και τι μας μένει, και τι μπορούμε να κάνουμε με αυτό που μας μένει. Γι’ αυτό αγαπώ τη δουλειά της Σοφίας Πάσχου, που υπογράφει τη σκηνοθεσία, και τη φιλοσοφία των Patari Project. Γιατί κάνουν θέατρο με το ελάχιστο. Κι από αυτό το ελάχιστο, που είναι το απολύτως αναγκαίο, γίνεται κάτι μαγικό.

 

miti_01

 

Εγώ παίζω τη Μύτη. Ναι, μια μύτη – όσο παράλογο κι αν ακούγεται. Μια ύπαρξη η οποία παίρνει τη μορφή που διαλέγει. Ξεκολλώντας από το πρόσωπο του ιδιοκτήτη της, όμως, συνειδητοποιεί πως δεν έχει παρελθόν, ούτε μνήμη. Πρέπει λοιπόν να ψάξει να βρει μια ταυτότητα για να μπορέσει να χτίσει ένα μέλλον. Μια τρέλα όλο αυτό. Αλλά κι οι τρελοί, λέει κάπου ο Γκόγκολ, δεν έχουν μια μορφή αγιοσύνης; Mιαν αυθυπαρξία; Σαν να’ ναι με κάποιον τρόπο μορφές της μοίρας. Μοχλοί της Ιστορίας.

 

Θυμάμαι στις πρόβες η Σοφία μου έλεγε συνέχεια: «Μην κάνεις τίποτα, αφαίρεσε, αφαίρεσε κι άλλο, μην παίζεις, γίνε αόρατη». Αντιδρούσα, της έλεγα «τι εννοείς να μην κάνω τίποτα; Δεν θα παίξω;».«Να ’σαι διάφανη, άσε να σε διαπερνούν τα πράγματα, για να μπορεί ο κάθε θεατής να προβάλει πάνω σου ό,τι θέλει κι ό,τι έχει ανάγκη». Κι έψαχνα κι εγώ να βρω το «διάφανο» σε μνήμες αθώες παιδικές, στη μάσκα του κλόουν, στον ορίζοντα που ενώνει τον ουρανό και τη θάλασσα, σε στιγμές διαρκούς αναμονής… Θέλω να πω, πέρα από την τρέλα, την ακροβασία και το επικίνδυνο, η παράσταση είναι και μια πολύ προσωπική διαδρομή για τον καθένα μας.

 

miti_05

 

Έχει νόημα όλο αυτό το παράλογο; Γιατί, έχει νόημα η λογική; Kαι ποιος μπορεί σήμερα, στην Ελλάδα του 2017, αλλά και στην Ευρώπη και στον κόσμο του 2017 να πει με σιγουριά τι είναι λογικό και τι παράλογο; Πόσα πράγματα έχουμε χάσει που μέχρι πριν από λίγα χρόνια τα θεωρούσαμε δεδομένα; Και όχι μόνο πράγματα, αλλά και ανθρώπους. Και αξίες.

 

Για μένα η «Μύτη» είναι μια απελπισμένη προσπάθεια να αποδεχτούμε το ανεξέλεγκτο στον πραγματικό μας κόσμο. Ή να βρούμε μια λογική στο χάος.

 

miti_02

 

* Παραστάσεις κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:15, από 23 Οκτωβρίου έως 12 Δεκεμβρίου 2017. Θέατρο Πόρτα: Μεσογείων 59, 115 26, Αθήνα - τηλ. 210 77 11 333, www.porta-theatre.gr


Προπώληση εισιτηρίων: viva.gr, 11876, SevenSpots, Reload Stores, Media Markt, Βιβλιοπωλεία Ευριπίδης, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Αθηνόραμα, Viva Kiosk


Φωτογραφίες: Κική Παπαδοπούλου