Η ιστορία του Γιάννη Τσεκλένη

Παρασκευή, 19/10/2018

 

Η αναδρομική έκθεση που πραγματοποιείται προς τιμήν του στο Ναύπλιο αναδεικνύει τη σχέση του με τη μόδα – μια μόνο πτυχή της συναρπαστικής ζωής του

Tseklenis_2016-(2)

 

Τα καλοκαίρια των αρχών της δεκαετίας του ’50, ο έφηβος Γιάννης Τσεκλένης βοηθά στην οικογενειακή επιχείρηση, ένα από τα πιο γνωστά καταστήματα εμπορίας υφασμάτων υψηλής ραπτικής στην οδό Ερμού. Τελειώνοντας το σχολείο, ο πατέρας του τον προτρέπει να σπουδάσει υφαντουργός στην Αγγλία, αλλά εκείνος το θεωρεί χαμένο χρόνο. Μένει στην Ελλάδα, εμπλέκεται σοβαρά πλέον με τον χώρο εισαγωγής υφασμάτων και ανοίγει μια μικρή εταιρεία μελετών διαφήμισης αναλαμβάνοντας καμπάνιες για σημαντικούς πελάτες όπως το «Μεταξά» και η «General Motors». Το 1965 δοκιμάζει τα πρώτα του σχέδια και έπειτα συνεργάζεται με τον couturier Ντίμη Κρίτσα δημιουργώντας μια μικρή συλλογή. «Με κάποια από τα σχέδια αυτά συμμετείχαμε στο Ελληνικό Φεστιβάλ Μόδας που διοργάνωσε ο Οργανισμός Λαμπράκη και στη συνέχεια δείξαμε εμπλουτισμένη τη συλλογή στη Νεα Υόρκη. Μέσα σε 48 ώρες μιλούσε για εμάς όλη η πόλη». Τολμηρός, με γνώσεις γύρω από την ιστορία και την τέχνη και αντλώντας έμπνευση από την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, δημιουργεί θεματικές συλλογές (ελληνικά αγγεία, Ιμπρεσιονιστές, Lautrec, Γαΐτης, αφρικανικά θέματα, ρωσικές αναφορές) και εδραιώνει τη φήμη του στο διεθνές στερέωμα.

 

Tseklenis_prints

Από αριστερά: Μακέτα υφάσματος από τη συλλογή Khayam, 1977. Vases remake, 1987. Vase look, 1969-1970.

 

Το 1975, όντας στο απόγειο της καριέρας του, με 4 showrooms σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη, Οσάκα και Αθήνα, παθαίνει μελάνωμα στο αριστερό του χέρι. «Ταξίδεψα στην Αμερική προκειμένου να υποβληθώ σε μια σοβαρή επέμβαση. Το θέμα της υγείας μου δεν με είχε ανησυχήσει, το συζητούσα ανοιχτά, οι τράπεζες όμως αντιμετώπισαν αυτή την εξέλιξη πολύ επιφυλακτικά». Το 1977, μετά από μια υποτροπή χάνει τελικά το χέρι του. «Την 1η Μαρτίου του 1977 βγήκα από το χειρουργείο και αναθεώρησα όλη μου τη ζωή: μέτρησα τις αντοχές μου, τους πόνους μου και προχώρησα. Τίποτα πια δεν μου προκαλεί φόβο». Ίσως σε αυτήν την ανατροπή της ζωής του να οφείλεται και το ταλέντο του να επιβιώνει μετά από ατυχίες, αλλά και να ισορροπεί θαυμάσια σε κάθε θρίαμβο, να κυνηγά νέες προκλήσεις με εφηβικό ενθουσιασμό. Υπογράφει περισσότερες από 80 συλλογές, τελεί πρόεδρος της Πειραϊκής-Πατραϊκής για μια διετία και το 1991 διακρίνοντας τη φθίνουσα πορεία της ελληνικής παραγωγής, αποσύρεται από τον χώρο της μόδας. «Δεν θα μπορούσα ποτέ να επαναλάβω αυτή τη διαδρομή, δεν υπάρχει κλωστοϋφαντουργία πλέον στην Ελλάδα. Στις εισηγήσεις που κάνω στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο τονίζω στους φοιτητές: Η σχέση που έχει το ελληνικό design με την ελληνική παραγωγή είναι ανέραστη, ούτε υποψία φλερτ δεν υπάρχει μεταξύ τους».

 

Tseklenis_yannistseklenis_uniforms_olympicairways_82f1911564e31738b4e375106a01f6df

Στολές των αεροσυνοδών της Ολυμπιακής Αεροπορίας, 1971. 

 

Ανοίγοντας έναν σχετικό κύκλο, αρχίζει να ασχολείται με τον σχεδιασμό ξενοδοχειακών καταλυμάτων, ξεκινώντας με το Vedema στη Σαντορίνη, και επεκτείνει τη δραστηριότητά του σε οικιστικά σύνολα, στην Αθήνα, στην Ύδρα, στην Τήνο. Παράλληλα, ενδίδει και σε προτάσεις που αφορούν το industrial design, όπως η ανανέωση στο εσωτερικό του στόλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας, για να ακολουθήσουν τα τρόλεϊ, τα λεωφορεία και τα τρένα της Αθήνας. «Αν ξαναγεννιόμουν, θα σπούδαζα αρχιτεκτονική!» δηλώνει σήμερα με πάθος και αναφέρεται στο τελευταίο του έργο, πέντε βίλες στο Amada Colossos Resort στη Ρόδο.

 

Tseklenis_prints_tseklenis

Από αριστερά: Συλλογή Phoenician Βirds, 1967. Συλλογή China, 1984-85. Συλλογή Omar Khayam II, 1977.

 

Οι παλιές αγάπες, βέβαια, δεν ξεχνιούνται εύκολα. «Νομίζω πως ποτέ δεν θα ξεμπλέξω με το κεφάλαιο μόδα», λέει. «Η τελευταία μου επαφή με το αντικείμενο ήταν πριν από δύο χρόνια, όταν ανατύπωσα φουλάρια με θέματα από συλλογές του παρελθόντος. Το έκανα περισσότερο ως απάντηση σε ένα εξώφυλλο που είχα δει. Κάποιοι Ιταλοί, το όνομα των οποίων δεν είχα ακούσει ξανά, είχαν εστιάσει στον Gauguin, ενώ εγώ από το 1971 είχα κάνει τους Ιμπρεσιονιστές, και μάλιστα υπήρχε ένα σχετικό ρεπορτάζ στη Γυναίκα. Σήμερα, η ψηφιακή τεχνολογία σού δίνει τη δυνατότητα να παίξεις με τα prints, παλιά δεν ήταν καθόλου εύκολο. Τους έγραψα και ένα ευγενικό γράμμα, λέγοντας πως με κολακεύει που νέοι σχεδιαστές συμπίπτουν με τις θεματικές μου». Η αναδρομική έκθεση «Τseklenis. Τα χρόνια της μόδας», που πραγματοποιείται στο Φουγάρο του Ναυπλίου σε επιμέλεια του Δημήτρη Ξανθούλη, ξεδιπλώνει μια εντυπωσιακή καριέρα και φωτίζει τη ζωή ενός οραματιστή που επιθυμούσε όσο τίποτα να προβάλει το ελληνικό design και να το καθιερώσει στο διεθνές τοπίο. «Όλα τα ξένα δημοσιεύματα περιείχαν τη λέξη Έλληνας πριν από το όνομά μου. Τη χρησιμοποίησα προς όφελός μου αυτή την αναφορά, κάνοντας την έκπληξη από μια χώρα που δεν υπήρχε στον χάρτη της μόδας, αλλά και την τίμησα». Το αφιέρωμα περιλαμβάνει 74 δημιουργίες που επέλεξε ο ίδιος ο σχεδιαστής από ένα σύνολο 685 ενδυμάτων που είχε δωρίσει πριν από κάποια χρόνια στο Πελοποννησιακό και Λαογραφικό Μουσείο «Β. Παπαντωνίου», πολλές μακέτες υφασμάτων, φωτογραφίες, ντοκουμέντα της εποχής, ταινίες και σπάνιο εποπτικό υλικό από το προσωπικό του αρχείο. 

 

Tseklenis_MG_5130_final

Σχέδιο για το προσωπικό που σέρβιρε στην παραλία του Vedema Hotel στη Σαντορίνη, 1993.


Tseklenis_foto_001

Φωτογράφιση για τη συλλογή Orchids, 1981. 


Tseklenis_1966

Ο Γιάννης Τσεκλένης στο ατελιέ του, 1966. 


—Από 7/10 έως 25/11, Fougaro The Gallery Nafplion, www.fougaro.gr


Copyright design and photos © Yannis Tseklenis, photographers. Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Τσεκλένης, Άλκης Καρυδόπουλος. Illustration: Αθηνά Ματίς

Δείτε εδώ το instafeed του gynaikamagazine.gr

Κείμενο: Ξένια Γεωργιάδου

Tags: